Werking

In een stofzuiger is een sterke elektromotor gemonteerd die een ventilator aandrijft waarmee hij lucht aanzuigt en weer uitblaast. Meer officieel heet die ventilator een centrifugaal vacuümpomp.

Stof scheiden in een stofzakloze stofzuiger gebeurt met een cycloon, het mechanisme is een centrifugaalkracht die het vuil uit de lucht slingert en dan verzamelt in een reservoir.

Stofzuigers moeten constante zuigkracht hebben en de uitgeblazen lucht moet schoon en reukloos zijn.

Filters en schone lucht

Stofzuigers met een stofzak kunnen met een nieuwe zak voldoende zuigkracht hebben, maar na korte tijd is het al minder. Oorzaak: de poriën van de stofzak zijn aan het verstoppen.

Bij stofzakloze stofzuigers kan de stofzak niet verstoppen, eenvoudigweg omdat die er niet is. Voor de overige filters zijn beide typen gelijk. Voor beide typen stofzuigers geldt: als de poriën van filters verstopt raken, dan neemt de zuigkracht sterk af. Filters moet u daarom tijdig vervangen of reinigen.

Sommige stofzuigers zuigen stof en vuil op, maar blazen een deel hiervan meteen weer terug de kamer in. Als uw stofzuiger bij die categorie hoort, dan bent u zonder stofzuiger misschien beter af dan mét. Immers, wat veilig opgeborgen zat in het vloerkleed, vliegt nu door de lucht.

Een goede stofzuiger houdt al het stof en allergenen (zoals stuifmeel en de uitwerpselen van de huisstofmijt) vast en blaast alleen schone lucht uit in uw kamer.

Ook ziet u steeds vaker onderstaande filters in stofzuigers verschijnen, een:

• koolstoffilter voor de absorptie van geuren;
• elektrostatisch geladen filter, een zogenaamd HEPA- of ULPA-filter;
• sommige HEPA- of ULPA-filters hebben ook nog een speciaal scherm dat bacteriën en schimmels vangt en doodt.

Stofzakloos

Voor- en nadelen

• soms een constante zuigkracht;
• soms hebt u zicht op de inhoud van het stofreservoir;
• u bespaart op de aanschaf van stofzakken,
• stof in het reservoir is niet verpakt en geeft gemakkelijker geknoei bij het weggooien (tip: neem een nieuwe vuilniszak, doe die strak om het reservoir, giet het reservoir dan pas leeg, neem het reservoir behoedzaam terug en knoop de vuilniszak dicht).

Zuigkracht

Hieronder een deel van een fabrieksspecificatie:

• maximaal ingangsvermogen 2000 Wh;
• maximaal zuigvermogen 400 Wh;
• luchtstroom 37 dm³ per seconde;
• vacuüm: 33 kPa (= kilopascal).

De bovenste regel van dit lijstje laat alleen maar zien hoeveel energie die stofzuiger verbruikt. Een imposant getal en overeenkomend met iets minder dan 3 pk.

U zuigt met het maximale zuigvermogen van 400 W ofwel iets meer dan een ½ pk. Het verschil is verlies dat optreedt. Mocht het vacuüm dalen, dan daalt het zuigvermogen ook.

De zuigkracht is overigens meestal aan te passen aan het te reinigen oppervlak. Handig bij bijvoorbeeld het zuigen van gordijnen, dan hoeft u de gordijnen niet uit het reservoir te trekken.

Vloeren en zuigprestaties

Bij elk type vloer hoort een specifiek resultaat van een zuigbeurt:

• Gladde of harde vloeren zijn voor de meeste stofzuigers geen probleem.
• Op tapijt of vloerbedekking scoren zeker niet alle stofzuigers 'goed', maar veelal 'gemiddeld' of soms nog minder.
• Allergenen veroorzaken allergieën, het opzuigen van allergenen is belangrijk maar het vasthouden van de opgezogen allergenen is minstens even belangrijk.
• Aan de haren en veren dieren kleven de allergenen: zweet, talg, speeksel en urine. De allergenen zijn de boosdoeners, niet de haren of veren. Het opzuigen van de haren en veren is uiteraard heel belangrijk.

Prestaties

De echte prestaties van stofzuigers leest u alleen en zonder voorbehoud in onafhankelijke tests van onafhankelijke organisaties die het uitvoeren van tests hoog in hun vaandel hebben staan.

Onderlinge vergelijkingen zijn daarbij zeer nuttig. Een 100% stofzuiger bestaat niet en zal ook nooit bestaan, omdat een stofzuiger een samenraapsel van compromissen is. Om enkele tegenstellende argumenten te noemen: veel zuigkracht, goed filteren, weinig herrie, een laag verbruik, voordelig in aanschaf, licht in gewicht, klein, voordelige stofzakken, enzovoort.

Zuigmond en accessoires

De zuigmond is ook een belangrijk onderdeel van een stofzuiger, want iedere soort stof en vuil vergt een aparte aanpak:

• Zuigmonden voor tapijt zijn uitgerust met één of meer wieltjes om de zuigmond makkelijker over het tapijt te laten rollen.
• Op gladde vloeren, zoals parket, kan beter worden gezogen met borstels rond de zuigmond die vastzuigen voorkomen.
• Veel stofzuigers beschikken over extra zuigmonden en accessoires voor speciale functies.
• Turboborstels maken het vuil los in vloerbedekking.

Hulpstukken zijn er te kust en te keur:

• kierenzuigmonden;
• meubelzuigmonden;
• radiatorzuigmonden;
• hulpstukken voor het reinigen van computers;
• hulpstukken voor het reinigen van huisdieren;
• plumeaus voor breekbare objecten;
• mondstukken voor bij het boren;
• hulpstukken om op kasten en plinten te zuigen;
• lange slangen voor het stofzuigen van trappen;
• roterende borstels;
• speciale parketborstels;
• meubelborstels;
• textielmondstukken;
• en nog meer.

Gemak en om te weten

Andere aspecten die van belang zijn bij de keuze van een geschikte stofzuiger:

• hoe zwaarder een stofzuiger is, des te lastiger te verplaatsen;
• hoe groter het stofreservoir, des te minder vaak hoeft u die hoeft te legen;
• actieradius (reikwijdte) is de som van de snoer-, slang- en buislengte;
• automatisch of handmatig oprollend snoer;
• de zuigmond moet goed aansluiten langs plinten en in hoeken anders houdt u altijd een rand stof.

Twee typen stofzuigers

Stofzuigers zijn te onderscheiden in:

• sledestofzuigers
  • gemonteerd op een slee, meest voorkomende type. U neemt een sledestofzuiger gemakkelijk mee de trap op om de treden trede voor trede te zuigen.
  • bij een sledestofzuiger hebben veel mensen de neiging om op de zuigbuis te duwen, waardoor zuigen een inspannend karwei is.
• steelstofzuigers
  • gemonteerd aan de steel en weinig voorkomend. Steelstofzuigers nodigen niet uit om aan te drukken op de grond.
  • ren trap zuigen met een basale steelstofzuiger is vrijwel onmogelijk. U kunt slecht manoeuvreren, want u hebt het grootste deel van het gewicht van de stofzuiger in uw handen. Bij de betere typen kunt u een slang aansluiten of uit de stofzuiger trekken.

Kosten

Elektriciteitsverbruik:

• 0,5 uur per week;
• verbruik, stel 2000 Wh;
• € 0,24 per kWh;
• € 0,24 per week.

Meer technisch

In een stofzakloze stofzuiger zijn technieken toegepast die zich niet eenvoudig zijn uit te leggen. Daarom hieronder enige technische uitleg.

Hierboven een schets met een schematische voorstelling van de werking van een stofzakloze stofzuiger:

• aan de zijde met de groene pijl bevindt zich de vacuümpomp;
• de luchtinlaat, met de rode pijl is excentrisch op het stofreservoir aangesloten;
• de lucht gaat wervelen en draait van bovenaf gezien rechtsom, deze wervelwind heet een vortex;
• vuil slingert zich tegen de wand van het stofreservoir en kan daar door de centrifugaalwerking niet meer van loskomen;
• onderin keert de lucht stroom zich om een verlaat door het vacuümdeel van de wervelende lucht de afscheider, de tweede of dubbele vortex;
• het vuil loopt in een reservoir.

Een praktijkvoorbeeld ziet u hierboven in een opgewerkte tekening van Dyson:

• het kunststoffen reservoir aan de onderzijde is de eerste cycloon en scheidt het grovere vuil van het fijnere, daarmee is al ongeveer 90% van het volume gevangen;
• de voor de eerste keer gereinigde lucht gaat daarna naar de twaalf kleine cyclonen met een veel hogere luchtsnelheid voor een tweede afscheiding;
• het afgescheiden fijne vuil komt in hetzelfde reservoir als het grove vuil.